Help, mijn kindje is plots beginnen stotteren

Veel ouders nemen contact op met dezelfde ongeruste vraag: “Help, mijn kindje is plots beginnen stotteren.” Wanneer spreken niet meer vanzelf verloopt, kan dat onzekerheid of paniek veroorzaken. Toch is het belangrijk om te weten dat je hier niet alleen in staat — en dat stotteren bij jonge kinderen vaker voorkomt dan je denkt.

Even voorstellen

Mijn naam is An Luytens, logopedist met meer dan 15 jaar ervaring. Ik ben gespecialiseerd in stotteren en stem en verdiep mij daarnaast ook in slikstoornissen en neurogene communicatiestoornissen. Vanuit mijn praktijk begeleid ik dagelijks kinderen en ouders die met vragen rond stotteren zitten.

Stotteren bij jonge kinderen

Veel peuters en kleuters maken een fase door van onvloeiend spreken. In deze periode zijn taal en spraak volop in ontwikkeling. Het brein wil vaak sneller dan de mond kan volgen, waardoor herhalingen of haperingen kunnen optreden.

Ongeveer 5% van de kinderen ontwikkelt stotteren op jonge leeftijd. Slechts 1% van de volwassenen blijft stotteren. Dit betekent dat bij ongeveer 80% van de kinderen de onvloeiendheden weer kunnen verdwijnen.

Wanneer ontstaat stotteren?

Stotteren ontstaat meestal tussen 2 en 4 jaar.

• Bij ongeveer 60% van de kinderen ontwikkelt het stotteren zich geleidelijk

• Bij ongeveer 40% start het stotteren plots

De exacte oorzaak is nog niet volledig bekend. Wel weten we dat er vaak een genetische aanleg meespeelt. Komt stotteren voor in de familie, dan is de kans groter dat een kind ook gaat stotteren. Stotteren is bovendien een universeel verschijnsel en komt wereldwijd voor.

Hoe evolueert stotteren?

Het stotteren kan spontaan herstellen, verminderen of blijven bestaan.

We weten dat:

• hoe ernstiger het stotteren, hoe kleiner de kans op volledig herstel

• jongens vaker stotteren dan meisjes

• meisjes gemiddeld meer kans op herstel hebben

Wat is stotteren precies?

We onderscheiden drie hoofdvormen van stotteren. Deze kunnen afzonderlijk of gecombineerd voorkomen:

• Herhalingenma-ma-ma mama

• Verlengingenik zzzzit op mijn stoel

• Blokkeringenk… kijk, een p… poes

Daarnaast kunnen ook secundaire gedragingen ontstaan. Dit zijn reacties op het stotteren zelf, zoals:

• boos of verdrietig worden

• vermijden van spreken

• extra geluiden of bewegingen maken om uit de stotter te geraken

• spanning in gezicht of lichaam

Wat kan je als ouder doen?

Merk je dat je kindje stottert? Dan kan je zelf al veel betekenen.

• Neem een neutrale houding aan tegenover het spreken

• Maak oogcontact en geef je kind voldoende tijd

• Praat zelf rustig en traag, met korte zinnen

• Focus op wat je kind zegt, niet op hoe het klinkt

• Geef geen adviezen zoals “praat rustig” of “zeg het opnieuw”

• Wees voorzichtig met uitspraak- of spreekoefeningen

• Stel niet te veel vragen, om spreekdruk te vermijden

Wanneer kan je best contact opnemen met een logopedist?

Het is altijd oké om advies in te winnen. Zeker wanneer:

• je je als ouder zorgen maakt

• het stotteren langer dan 6 maanden aanhoudt

• er al veel secundaire gedragingen aanwezig zijn

• je merkt dat je kind boos, gefrustreerd wordt of minder wil praten

Tot slot

De belangrijkste boodschap is: blijf zelf rustig. Met de juiste begeleiding en een ondersteunende omgeving kan je je kind enorm helpen. Een tijdig advies van een logopedist met expertise in stotteren kan al veel onzekerheid wegnemen en jullie samen op weg helpen.